Beslenme Diyet

Yemek Hazırlamada Ve Yemeklerin Pişirilmesinde Dikkat Edilmesi Gereken Unsurlar

Hazırladığımız yemeğin kalitesini; içine koyduğumuz besinlerin kalitesi, besin değeri, lezzetli oluşu, görünümü ve temiz olması belirlemektedir. Yiyeceklerinizin bozulmaması için uygun şartlarda saklamanız bu noktada önemlidir. Kaliteli bir yemek ortaya koyabilmek için yiyeceklerin satın alınmasında, saklanmasında, hazırlanması ve pişirilmesinde uymanız gereken kurallar vardır. Onlara bir göz atalım.

Yiyecekleri Satın Alırken Dikkat Etmeniz Gereken Noktalar:

Ambalajında üretici adı, üretim tarihi, son kullanma tarihi ya da tavsiye edilen tüketim tarihi bulunmalıdır. Azalan sırasına göre yiyeceğin içindekiler kısmı bulunmalıdır.

Ambalajlı besinlerde etikette bulunan besin bileşimleri doğru yazılmış olmalıdır, tüketiciyi yanıltmamalıdır. Sağlık ile ilişkisi özellikle belirtilen besinlerde bulunan uyarılar tüketiciyi yanlış yönlendirmemelidir.

Pastörize şişe sütlerin kapağı açılmamış olmalı, imalat tarihi satın alındığı günle aynı olmalıdır.

Karton kutularda satılan UHT süt ya da meyve sularının kutularında delik, yırtık, çatlak olmamalıdır.

Konserve ve salça kutuları ezik, delik ya da şişik olmamalı, satın almadan önce son kullanım tarihi mutlaka kontrol edilmelidir.

Soğuk ya da dondurulmuş olarak muhafaza edilmesi gereken besinlerin uygun koşullarda saklanıyor olması gerekir. Depolama ya da taşınması sırasında soğuk zincir sekteye uğradığında bu tür besinler son kullanım tarihinden önce bozulabilmekte ve tüketici sağlığı için tehdit niteliğinde olabilmektedir.

Belirli yiyecekler için saklama koşulundan bahsetmek gerekirse örneğin patates, aydınlık yerde yeşillenebilmektedir. Hava alan fakat ışık geçirmeyen kutularda saklanmalıdır. Ekmek, 1-2 gün boyunca ambalajında ya da poşetinde saklanabilir. Daha uzun süre bekleyecekse buzlukta donmuş bir biçimde saklanabilir.

Vakumla paketlenmiş sosis, salam ya da sucuk gibi ürünler açıldıktan sonra buzdolabında birkaç gün tutulabilir. Daha fazla beklerse küflenebilir.

Kurutulmuş sebze ve meyveler bez torbalarda kuru yerde saklanmalıdır. Ortam nemli ise iyice kuruduktan sonra naylon torbaya konulup ağzı sıkıca kapatılmalıdır.

Salça konserveleri açıldıktan sonra cam kavanoza konulmalı, üzeri sıvı yağla örtülüp havayla teması kesilmelidir. Buzdolabında saklanmalıdır.

Beyaz peynir, tuzlu su içerisinde 2-3 hafta saklanabilmektedir.

Yiyeceklerin saklanmasında cam, porselen ya da sağlam kaplar kullanılmalıdır.

Yiyecekleri Hazırlama ve Pişirme Sırasında Dikkat Edilecek Hususlar Nelerdir?

Normal derecede pişirilen etlerde besin değeri kaybı az olmaktadır. Etler yüksek ısıda pişirildiğinde bir miktar vitamin kaybı yaşanabilmektedir. Sıcağın etkisiyle ve kaybolan su miktarıyla birlikte ızgara yapılan etlerde bir miktar folik asit, B1 ve B12 vitamin kaybı olmaktadır. Yüksek ısı sebebiyle yanmış etlerde protein ve enerji kaybı da yaşanır. Su ile yapılan pişirmelerde pişme suyu kullanılmadığında besin değeri kaybında artışlar yaşanabilir.

Köklü sebzelerde kökler alındıktan sonra hemen yıkanmalı ve doğranmalıdır. Doğranan sebzeler beklenmeden pişirilmelidir.

Açık alınan sütler kaynatılmalıdır. Ancak kaynama süresi kısa tutulmalıdır. Hemen soğutulmalıdır. Kaynama süresi 5 dakika olmalıdır. Pastörize ve sterilize edilmiş sütlerde kaynatma yapılmaya gerek yoktur.

Sütlü tatlı yapılmak isteniyorsa şeker, karışıma en son eklenmelidir. Şekerle birlikte pişen sütlerde protein değerinde kayıplar yaşanmaktadır.

Pirinç, un, şehriye gibi tahıllarda yağda kavurma ile besin değerinde kayıplar yaşanabilir.

Makarna ve erişte pilav gibi suyunu çektirerek pişirilmeli, haşlama suyu dökülmemelidir.

Kurubaklagillerin iyi pişirilmesi besin değerini arttırır, vücutta gaz oluşumunu azaltır.

Ekmek, çörek ve kurabiye gibi unlu mamullerin yapımında mayalandırma işlemi mutlaka yapılmalıdır. Mayalandırma işlemi yapılan ürünlerde besin değeri mayalandırma yapılmayan ürünlere göre daha fazladır.

Tarhana, yoğurt, un, domates karıştırılarak ve mayalandırılarak yapıldığı için besin değeri yüksektir. Güneşte kurutulma işlemi yapıldığında besin değeri azalmaktadır. Bu sebeple gölgede ve hava akımının iyi olduğu yerde kurutulmalıdır.

Yumurta yaklaşık olarak 12 dakikadan uzun sürede ve yüksek ısıda pişirilmemelidir. Yumurtanın en iyi pişirilişi suyunun kaynamaya başladıktan sonra 6 dakika daha pişirilmesiyle elde edilen süredir. İstenen kayısı kıvamı yumurta bu şekilde elde edilmiş olur. Yumurta sarısının etrafında yeşillenme olursa besleyici değeri azalmaktadır ve vücut için zararlı etkisi olmaktadır. Kabuğu içinde pişirilen yumurta hemen soğuk suda soğutulmalıdır.

Etlerin en iyi pişirilişi orta sıcaklık derecesinde ve mümkün olduğunca ağzı kapalı bir biçimde pişirilmesidir.

Yağlar uzun süre yüksek ısıya maruz kalırsa yağ asidini moleküllerinin parçalanması sonucu vücut için zararlı maddeler oluşur. Kızartma yapılacaksa bol miktarda yapılmalı ve yanan yağ üç kereden fazla kullanılmamalıdır.

Yemekler pişirildikten sonra 10-60 derece arasında bekletilirse zararlı bakteriler üreyebilir ve yemeğin çabuk bozulmasına sebep olur. Yemek hemen tüketilmeyecekse soğutulduktan sonra 10 derecenin altında saklanmalıdır. Buzdolabı dereceleri 4-7 dereceler arasında olduğundan yemekler soğutulduktan sonra buzdolabında saklanmalıdır.

Aslı Yağantekin

1997 yılında İstanbul’da doğdu. 2014 yılında Mehmet Tekinalp Anadolu Lisesinden mezun oldu. Aynı yıl Marmara Üniversitesinde Hemşirelik Bölümü lisans eğitimini kazandı. 2018 yılında mezun oldu, Temmuz 2018’de Ataşehir Memorial Hastanesinde göreve başladı. Çeşitli servislerde tecrübe kazandı. Çalışırken eş zamanlı olarak Okan Üniversitesinde Yaşlı Bakımı ön lisans programını okudu. 2019 Mayıs ayında Yaşlı Bakımı ön lisans programından mezun oldu. Halen Okan Üniversitesinde Beslenme ve Diyetetik 2.sınıf öğrencisi olarak eğitimine devam etmektedir.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı