Beslenme Diyet

Kalsiyum Minerali

Kalsiyumun insan vücudunda sağlamış olduğu faaliyetler denildiğinde ilk aklımıza gelen şey kemik, dişlerin gelişim ve sağlığının korunması olacaktır. Ayrıca kanımızda bulunan kalsiyum, kanın pıhtılaşmasında önemli bir faktördür. Çeşitli enzimlerin aktivasyonunda rol oynar. Hücre içinde ve dışında bulunan enzimlerin salınımı ve aktivasyonunu sağlamada önemlidir. Sinir iletimi ve kalp atımı denetimi üzerine etkisi büyüktür. Kalsiyumla birlikte çeşitli iyonlar, kalp kasının düzenli kasılıp gevşemesini sağlamaktadır. Normalde kan kalsiyum düzeyi 8.8-10.8 mg/dl civarındadır. Çeşitli nedenlerle kanda bulunan kalsiyum düzeyindeki düşüş kalp spazmı ve tetanilere neden olurken yükseliş kalp ve solunum yetersizliklerine sebebiyet verebilir.

Kalsiyum Emilimini Etkileyen Etmenler Nelerdir?

Emilimi kolaylaştıran faktörler şu şekilde sıralanabilir: İnce bağırsakların normal çalışması, safra asitleri, kalsiyum ve fosfor alımı arasındaki denge durumu, diyette daha çok kısa ve orta zincirli yağ asitlerinin kullanımı, D vitaminin varlığı, gebelik ve emziklilik gibi özellikli durumlardır.

Emilimi zorlaştıran faktörler şu şekilde sıralanabilir: Diyette olması gerekenden fazla posa tüketilmesi(30 gramdan fazla), sindirim ve emilim bozukluğuna bağlı hastalıklar, fazla miktarda çinko ve alüminyum alımı, aşırı alkol tüketimi ve kadınlarda menopoz görülmesidir.

Bireylerde Kalsiyum Gereksinmesi Ne Kadardır?

Hesaplama yapılırken büyüme için gerekli kalsiyum miktarı, atım miktarı ve bireyde emilme durumu gibi faktörler göz önünde bulundurulmalıdır. Çeşitli yaş gruplarına göre alınması gereken günlük miktar:

  • 0-6 ay: 210 mg
  • 7-12 ay: 270 mg
  • 1-3 yaş: 500 mg
  • 4-8 yaş: 800 mg
  • 9-18 yaş: 1300 mg
  • 19-50 yaş: 1000 mg
  • ≥51 yaş: 1200 mg dır.

Yapılan son araştırma verilerine göre yetişkin bireylerde alınması gereken miktar 741 mg dır. Maksimum alınabilecek miktar 1035 mg/gün olmalıdır.  Bundan farklı olarak gebelik ve emziklilikte durum değişmektedir. Bu bireyler beslenme programına verilen miktara ek olarak 300 mg ilave etmelidir.

Kalsiyum Yetersizliğinde Görülebilecek Durumlar

Kemik faaliyetini etkileyen etmenlerden bazıları raşitizm, osteomalasiya ve osteoporoz hastalıklarıdır. Raşitizm çocuklarda, osteomalasiya yetişkin kadınlarda görülen kemik mineral içeriği düşük olmasına bağlı kemikte görülen şekil bozukluklarıdır. Kalsiyum metabolizmasında önemli etkisi olan D vitamini yetersizliğinden ileri gelir. Osteoporoz ise kemik mineral içeriğinin azalmasına bağlı olarak kemiğin kırılabilir hale gelmesidir. Kemikte ciddi ağrılar ve önemli derecede kırıklar görülebilir. Bu riski arttıran faktörler ise yaşamın ilk döneminden başlanan yetersiz kalsiyum alımı, etnik yapı, sigara ve alkol kullanımı, aşırı kafein kullanımı, sedanter yaşam, D vitamini yetersizliği ve zayıflıktır. Erkeklerde kadınlara oranla daha geç belirti vermekte ve kendini göstermektedir.

Kalsiyum Minerali Kaynakları Nelerdir?

Kaynaklarını değerlendirirken besinlerin ne derece emilim gösterdiği düşünülerek ayrım yapılmıştır. Buna göre 4 farklı başlık altında incelenmiştir. En iyi kaynakları süt ve türevleridir. İyi kaynaklar olarak pekmez, susam, fındık ve fıstık benzerleri, yeşil yapraklı sebzeler, kuru baklagiller ve kurutulmuş meyvelerdir. Orta derecede kaynaklar yeşil sebzeler, yumurta, portakal, limon, çilek gibi besinlerdir. Zayıf kaynakları ise tahıllar ve diğer taze sebze, meyve etlerdir. Aşağıda kalsiyum gereksinmesini karşılayabilecek dengeli bir diyet örneği verilmiştir.

Aslı Yağantekin

1997 yılında İstanbul’da doğdu. 2014 yılında Mehmet Tekinalp Anadolu Lisesinden mezun oldu. Aynı yıl Marmara Üniversitesinde Hemşirelik Bölümü lisans eğitimini kazandı. 2018 yılında mezun oldu, Temmuz 2018’de Ataşehir Memorial Hastanesinde göreve başladı. Çeşitli servislerde tecrübe kazandı. Çalışırken eş zamanlı olarak Okan Üniversitesinde Yaşlı Bakımı ön lisans programını okudu. 2019 Mayıs ayında Yaşlı Bakımı ön lisans programından mezun oldu. Halen Okan Üniversitesinde Beslenme ve Diyetetik 2.sınıf öğrencisi olarak eğitimine devam etmektedir.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı