İş Sağlığı Hemşireliği

İş Sağlığı Hemşireliğinin Gelişimi

Uluslararası çalışma örgütü ve dünya sağlık örgütünün yaptığı tanıma göre iş sağlığı; bütün mesleklerde çalışanların bedensel, ruhsal ve sosyal yönden iyilik hallerinin en üst düzeyde tutulması, sürdürülmesi ve geliştirilmesi çalışmalarıdır.

 İş sağlığı hemşireliği ise çalışanların sağlığının geliştirilmesi, korunması, iyileştirilmesi yanında sağlıklı ve güvenilir çalışma ortamının gerçekleştirilmesinde bağımsız hemşirelik tanıları doğrultusunda karar verebilen sağlık personelidir.

İşyeri hemşireliğinin dünyadaki gelişme sürecine bakıldığında, önceleri gelişmiş ülkelerde olmak üzere 19.yyda baş gösterdiğini söyleyebiliriz.

Halk sağlığı hemşireliğinin bir uzmanlık dalı olan iş sağlığın hemşireliği   1800’lü yıllarda Endüstri  Hemşireliği olarak adlandırılmıştır. Hemşirelerin iş sağlığı alanındaki çalışmaları çoğunlukla birinci basamak sağlık hizmetleri kapsamında gerçekleşmiştir.

  • Boston Üniversitesinde 1917’de işyeri hemşireliğine ilişkin ilk özel eğitim programı gerçekleşmiştir.
  • 1918 yılında İngiltere’de ilk kez Yeni İngiltere Hemşireler Birliği kurulmuştur.
  • Amerika’da 1940’lı yıllarda 4000 hemşire sanayi bölgelerinde çalışmış ve 1942’de Amerika Endüstri Hemşireler Derneğikurulmuştur.
  • Aynı dernek 1953 yılında Endüstri Hemşireler Derneği adını almış ve 1977’de ilk Endüstri Hemşireler Dergisini yayınlamıştır.
  • Daha sonra 1977’de dernek Amerikan İş Sağlığı Hemşireler Birliği (AAOHN) adını almıştır.
  • AAOHN  ve OSHA (Occupational Safety and Health Administiration ) 1988’de ortak çalışmalar başlatmış ve 1993 yılında OSHA içinde işyeri hemşireliği bürosu kurulmuştur.
  • Amerika’da  1985’te Vermont Marble Şirketi’nde görev yapan Ada Mayo Steward ilk endüstri sağlığı hemşiresi yani ilk iş sağlığı hemşiresi kabul edilir.

Ülkemizde genel hemşirelik gelişimi yavaş olduğundan iş sağlığı hemşireliği gelişimi de yavaştır.

  • 1954 yılında 6284 sayılı Hemşirelik Kanunu’nda  hemşire yalnızca kadın ve 25 yaşını doldurmayanlardır. İş yeri hemşireliğinden söz edilmemiştir.
  • 2001 Zonguldak Karaelmas Üniversitesinde ilk iş yeri hemşireliği kursu verilmiştir. (HASAK tarafından)
  • 2003 İş Sağlığı Hemşireliği Derneği kurulmuştur.
  • 2007’de çıkarılan 5634 sayılı Hemşirelik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’da iş yeri hemşireliğinden bahsedilmemiştir.
  • 2010 İşyeri Hekimi Görev Yetki Ve Sorumluluk Ve Eğitimleri Hakkındaki Yönetmelik’te diğer sağlık personeli (hemşire, sağlık memuru, acil tıp teknisyeni) tanımı getirilmiştir.
  • 2011 yılında 27910 Sayılı Hemşirelik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’ e göre iş sağlığı hemşireliği Halk Sağlığı Hemşireliği kapsamında değerlendirilmiş ve görev yetki ve sorumluluklar belirtilmiştir.
  • 2012, 6331 Sayılı İş Sağlığı Ve Güvenliği Kanunu’nda işyeri hemşiresinin tanımı hemşirelik mesleğini icra etmeye yetkili, iş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere bakanlıkça (Aile Çalışma Ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı) yetkilendirilmiş işyeri hemşireliği belgesine sahip hemşire/sağlık memurunu ifade eder
  • Türkiye’de iş sağlığı hemşireliği Halk Sağlığı Hemşireliği kapsamında ders olarak öğretilmektedir.
  • 2012 yılında Dokuz Eylül Üniversitesinde uzaktan eğitim olarak iş sağlığı hemşireliği yüksek lisans programı açılmıştır.
  • 2013-2014 öğretim yılında Adnan Menderes Üniversitesinde iş sağlığı hemşireliği tezsiz yüksek lisans programı açılmıştır.
  • 2016-2017 öğretim yılında Ege Üniversitesi’nde  tezli ve örgün yüksek lisans programıyla 2 öğrenci eğitime başlamıştır.

Kaynaklar;

acikders.ankara.edu.tr

The Role Of The Occupational Health Nurse In Workplace Health Management.WHO,2001.

 Önal A. E. Türkiye’de İş sağlığı, İstanbul Ünv. Tıp Fak. Halk Sağlığı Anabilim Dalı Seminer Notları, 2006.

Emre Yıldız

Merhabalar ben Emre. Hemşireyim. Anadolu öğretmen lisesinden mezun olduktan sonra. Marmara üniversitesinde hemşirelik bölümünü bitirdim. Şuan işyeri hemşireliği yapıyorum. Mesleğimle mutluyum.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu